Τα προβιοτικά και το ανοσοποιητικό σύστημα

Το μικροβίωμα του εντέρου σας, ή το οικοσύστημα των μικροοργανισμών που ζει στον εντερικό σωλήνα σας, παίζει πολλούς σημαντικούς ρόλους στην υγεία του ανθρώπου.

Το μικροβίωμα αποτελείται από μία μεγάλη σειρά μικροβίων – συμπεριλαμβανομένων βακτηρίων, μυκήτων, ζυμομυκήτων και αρχαιομυκήτων1 – και επιτελεί διάφορες χρήσιμες λειτουργίες από το να σας βοηθά να γινεται η πέψη της τροφής έως να υποστηρίζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού.2

Πράγματι, εκτιμάται ότι έως και 70-80% των κυττάρων του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος βρίσκεται στο έντερο.3 Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη δεδομένου ότι, μέσω της κατάποσης, το γαστρεντερικό σας σύστημα αποτελεί ένα κύριο σημείο εισόδου για τους παθογόνους μικροοργανισμούς.3,4 Πράγματι, σε καθημερινή βάση το έντερό σας γεμίζει με εξωτερικούς μικροοργανισμούς όπως ζυμομύκητες, βακτήρια και ιούς, ορισμένοι από τους οποίους μπορεί να είναι επικίνδυνοι για την υγεία σας.3

Μέσα στο έντερό σας υπάρχει ένα στρώμα των κυττάρων που λειτουργεί ως φραγμός ανάμεσα στο σώμα και τυχόν βλαβερούς μικροοργανισμούς. Ο ρόλος αυτού του στρώματος είναι να επιτρέπει τη διέλευση των χρήσιμων θρεπτικών ουσιών στη κυκλοφορία του αίματος, ενώ ταυτόχρονα αποτρέπει τη διείσδυση των βλαβερών μικροοργανισμών. Επί της ουσίας, ο επιθηλιακός φραγμός είναι πάντοτε «φρουρός», ψάχνοντας για επικίνδυνα παθογόνα, ενώ ταυτόχρονα προσέχει να μην εμποδίζει ή να εξαλείφει τα χρήσιμα θρεπτικά συστατικά.4 Όντως, όταν το ανοσοποιητικό σύστημα είναι πολύ αντιδραστικό, μπορεί να προκαλέσει αυτοάνοσες ασθένειες5 όπως φλεγμονώδη νόσο του εντέρου(IBD), ή παραγωγή ουσιών τοξικών για τα επιβλαβή βακτήρια.

 

Τα χρήσιμα βακτήρια μπορούν να βοηθήσουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού

Τα προβιοτικά – ή τα ωφέλιμα βακτήρια στο μικροβίωμά σας – μπορούν να ενισχύσουν τη λειτουργία φραγμού, να αυξήσουν την παραγωγή προστατευτικής βλέννης και επίσης να ρυθμίσουν τα μονοπάτια σηματοδότησης για την ανοσολογική απάντηση.6 Επιπλέον, τα προβιοτικά βακτήρια μπορούν να προστατέψουν πιθανώς την υγεία σας, ανταγωνιζόμενα τους παθογόνους μικροοργανισμούς για βασικά θρεπτικά συστατικά,7 ή μέσω της παραγωγής ουσιών που είναι τοξικές για τα επιβλαβή βακτήρια.

 

Νεαρά παιδιά και ανοσοποιητικό σύστημα

Τα προβιοτικά, και ειδικά τα μπιφιντοβακτήρια, παίζουν ζωτικό ρόλο στα παιδιά νεαρής ηλικίας, βοηθώντας το ανοσοποιητικό τους σύστημα να αναπτυχθεί και να ωριμάσει.8 Οι αλλεργίες είναι αποτέλεσμα της υπερβολικής αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος σε ένα μη βλαβερό ερέθισμα. Στην παρούσα φάση, περίπου το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού υποφέρει από κάποιας μορφής αλλεργική διαταραχή. Και φαίνεται ότι αυξάνονται σε συχνότητα. Στις Η.Π.Α, τα ποσοστά του άσθματος παιδικής ηλικίας αυξήθηκαν κατά 50% μεταξύ 1980-2000.9 Έχει διατυπωθεί ως θεωρία ότι η διαταραχή του μικροβιώματος του εντέρου στη νεαρή ηλικία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα υψηλότερη συχνότητα αλλεργικών ασθενειών σε παιδιά.10 Τα παιδιά στις βιομηχανοποιημένες χώρες θεωρείται ότι έχουν λιγότερους γαλακτοβάκιλλους και μπιφιντοβακτήρια στο έντερό τους συγκριτικά με τα παιδιά από λιγότερο αναπτυγμένες χώρες, όπου η συχνότητα των αλλεργικών διαταραχών είναι μικρότερη.10 Ως αποτέλεσμα, έχει προταθεί ότι η συμπληρωματική χορήγηση προβιοτικών σε μικρή ηλικία μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της ανάπτυξης ορισμένων από αυτές τις καταστάσεις.11

 


Βιβλιογραφία

1. Ursell L, et al. Nutr Rev. 2012;70(1):S38-S44
2. Ciorba MA. Clin Gastroent Hepatol. 2012;10:960-968
3. Vighi G, et al. Clin and Exper Immunol. 2008;53(1):3-6
4. Tanoue T, Umesaki Y and Honda K. Gut Microbes. 2010:1:4;224-233
5. Harvard Health. ‘A Promising New Approach to Autoimmune Diseases.’ Available at: http://hms.harvard.edu/news/promising-new-approach-autoimmune-diseases-6-2-11. Accessed July 2016.
6. Thomas C & Versalovic J. Gut Microbes. 2010;1(3);148-163
7. Travers M, et al. J Parasitology Res. 2011, Art.ID 610769. doi:10.1155/2011/610769
8. Houghteling PD & Walker WA. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2015;60(3):294-307
9. Michail S. All, Asth & Clin Immunol. 2009;5:5.DOI: 10.1186/1710-1492-5-5
10. Azad M, et al. BMJ. 2013;347:f6471
11. Enomoto T, et al. Allergology Int. 2014;63:575-585